Tentoonstelling Frans Van Immerseel [online]

Graag willen wij even stilstaan bij de eerste werken van Frans van Immerseel vlak na zijn vrijlating uit de gevangenis in 1950.

Tijdens de repressieperiode werd Frans van Immerseel veroordeeld voor actieve collaboratie en wapendracht tegen België voor zijn lidmaatschap bij de Waffen SS.


Een foto genomen door FVI als SS Kriegsberichter.(Archief Jan de Beule)

FVI werd ter dood veroordeeld en zijn straf werd later omgezet in 20 jaar gevangenschap en uiteindelijk werd hij vrijgelaten in 1950.

Het is een bekend feit dat de gevangenen gezette ‘incivieken’ in deze verschillende gevangenissen sterke banden hebben gesmeed en afspraken maakten over wat er zou gebeuren als eens ze zouden worden vrijgelaten.

Een belangrijke vraag was hoe ze aan de kost gingen komen.

Velen van hen werden uit noodzaak na hun gevangenschap kleine zelfstandigen of vertegenwoordigers en de ‘zwarten’ kochten bij ‘zwarten’ en ze hielpen elkaar ook aan werk.

Het sociaal netwerk dat ze hadden uitgebouwd in gevangenschap werkte vrijwel perfect.

Dit is de onderkant van een taartendoos uit de gevangenis van Merksplas 1948. FVI zette er de tekst op en al zijn medegevangenen ondertekende deze tekst als teken van lotsverbondenheid. (Archief Jan de Beule)

Reeds in gevangenschap tekende FVI zijn bekende volkswijsheden.

De eerste van deze spreuken werden gedrukt in de gevangenis in het geheim op de persen van de gevangenisdrukkerij in samenwerking van medegevangenen.

Deze werden uit de gevangenis gesmokkeld en werden door de vrouw van FVI ingekleurd met de hand.

Dan gingen deze naar een bevriende ‘incivieke’ schrijnwerker die ze inkaderde.

De vrouw van FVI verkocht deze kleinoden van deur tot deur om hun kinderen te kunnen voeden.

Dit toont aan hoe moeilijk deze tijd was voor al de veroordeelden maar ook hoe groot de solidariteit was onderling.

Enkele niet ingekleurde volkswijsheden van de hand van FVI. (Archief Jan de Beule)

Wanneer FVI was vrijgelaten werden deze volkswijsheden verkocht op allerlei bijeenkomsten van Vlaamsgezinde verenigingen en in vrijwel elke Vlaamsgezinde huiskamer waren één of meerdere van deze werkjes terug te vinden.

Zelfgemaakt reclamepaneel door FVI voor de verkoop van zijn volkswijsheden. (Archief Jan de Beule)

In ons archief hebben we een 80 tal van deze kadertjes kunnen samenbrengen maar ongetwijfeld zijn er nog vele anderen.

Veel plezier bij het bekijken van deze volkswijsheden die bij iedereen spontaan een lach op het gezicht toveren.

Jan De Beule.

Archief Jan de Beule

Wie zou van rozen dromen als oogsttijd is gekomen!

Archief Jan de Beule

Advokaten en wielen dienen goed gesmeerd

Archief Jan de Beule

De ene eet de vruchten en de andere heeft tandpijn

Archief Jan de Beule

Geen groter leugenaars dan slager en tandarts.

Bij de ene is het vlees nooit taai; de andere doet nooit iemand pijn! 

Archief Jan de Beule

Drinkt ge, sterft ge. Drinkt ge niet, sterft ge ook. 

Dus: Zuipt!

Archief Jan de Beule

Uit schamel lemen hutje bouwt de liefde een droompaleis van goud

Archief Jan de Beule

Als ik gedronken heb, ziet het iedereen; 

als ik dorst heb, ziet het niemand!

Archief Jan de Beule

Wie vroeg opstaat en doet zijn best,

die vindt de vogel in zijn nest

Archief Jan de Beule

Wijsheid vindt men in de boeken,

wijs zijn zal men elders zoeken

Archief Jan de Beule

Wanneer de hovenier slaapt,

zaait de duivel onkruid

Archief Jan de Beule

Een vrouwtje trouw en schoon

is waard een Koningskroon

Archief Jan de Beule



Archief Jan de Beule


God gaf ons geen linnen,

maar garen om te spannen

Archief Jan de Beule

Distels en doornen steken zeer,

boze tongen nog veel meer

Archief Jan de Beule

Waar oude wijven dansen gaat veel stof op

Archief Jan de Beule

Een oprechte "Godverdomme" is beter

dan een Schijnheilige "Onze Vader"

Archief Jan de Beule

Het is elke dag jachtdag

maar niet elke dag vangdag

Archief Jan de Beule

Er zijn meer oude zuipers dan oude artsen

Archief Jan de Beule

Wie zijn kind bemint, spaar de roede niet

Archief Jan de Beule

Lis de sagesse aux livres mille pages,

apprends ailleurs à etre sage

Archief Jan de Beule

Horen, Zien en Zwijgen

Archief Jan de Beule

Wie vroeg zaait, vroeg maait

Archief Jan de Beule

Blijft smed je vier omtrent:

blijft bakker bij je trog:
die best zijn ambacht kent, mist nog 

Archief Jan de Beule

Een gesloten lijf doet apothekers-winkel open

Archief Jan de Beule

Mint gij niet vrouw en wijn en zang

blijft gij een dwaas uw leven lang

Archief Jan de Beule

Waar de vrouw goed huishoudt, 

groeit er spek aan de balk

Archief Jan de Beule

Als vader abt de beker grijpt,

de monnik grijpt de kruik

Archief Jan de Beule

Arbeid voor vrouw en kroost,

Is Vaders zoetste troost!

Archief Jan de Beule

Ieder man zijn vogeltje zei de paster,

"en voor mij een gebraden gans"

Archief Jan de Beule

Kinderkak is de beste lijm voor vrouwentrouw

Archief Jan de Beule

Een meisje en een glaasje wijn verdrijven elke nood:

en wie niet drinkt,
en wie niet kust
is haast zo goed als dood

Archief Jan de Beule

De voorste hond vangt de haas

Archief Jan de Beule

Wijn en muziek verblijden het hart

Archief Jan de Beule

Führt das Weib

die Mirtschaft kek
wächt am Balken
hoch der Speck

Archief Jan de Beule


Archief Jan de Beule


Grote dieven rijden te paarde

kleine dieven hangen tussen hemel en aarde

Archief Jan de Beule

De bliksem en de nijd gaan de kleine huisjes voorbij

en slaan op de grote torens

Archief Jan de Beule

Vrees niet waar weerklinkt het lied,

slechte mensen zingen niet!

Archief Jan de Beule

De hemel drinkt de aarde drinkt,

waarom zouden wij niet drinken

Archief Jan de Beule

Een bloemken voor de ruit

een vogelken in de snuit
een vrouwke met een blij gelaat
houdt man en kind van straat

Archief Jan de Beule

Houd uw haerdvier veilich

en uw hartvier heilich

Archief Jan de Beule

Mijn vrouw, het roken en wat boeken,

ziedaar mijn reinste geesteslust.
wat zou ik elders vrienden zoeken?
zij stoerden stellig deze rust

Archief Jan de Beule

Gott komte nicht immer auf Erden sein,

darum gab er uns eine Mutter

Archief Jan de Beule

Gelezen, uitgeleend, beduimeld en verloren.

is 't droeve lot aan menig boek beschoren

Archief Jan de Beule

Kijkers moeten zwijgen

Archief Jan de Beule

Elke dag ook maar een draadje gesponnen,

op 't einde van 't jaar een hemdsmouw gewonnen

Archief Jan de Beule

Waar men ga langs Vlaamse wegen,

oud hoeve, buis of tronk
komt men u Maria tegen
Staat uw beeltenis in pronk.


Archief Jan de Beule

Wie twee hazen jaagt,

verliest de ene uit het ook en laat de andere lopen

Archief Jan de Beule

Vader zijn is heel wat moeilijker dan vader worden.

Archief Jan de Beule


Archief Jan de Beule


Kakken gaat voor bakken,

ook al staat de oven nog zo heet

Archief Jan de Beule

Vrouwtje fijntjes opgeblonken,

hoedt de man voor 't schuine lonken

Archief Jan de Beule

Hoe groter bron, hoe nuchterder dorst,

"zei Teunis en hij zabberde aan de brandspuit"

Archief Jan de Beule

Wie aan de weg bouwt,

laat de mensen praten

Archief Jan de Beule

God geneest en de dokter strijkt het geld op

Archief Jan de Beule

God kon niet altijd bij de mensen zijn,

daarom schonk hij hun een moeder

Archief Jan de Beule

Optimist tot in de kist

Archief Jan de Beule

Als de vos de passie preekt,

boer pas op je ganzen

Archief Jan de Beule

Elke boer kust zijn vrouw op zijn manier

Archief Jan de Beule

Een kus zonder baard,

is een eitje zonder zout

Archief Jan de Beule

De zotten dragen het water uit,

de wijzen vangen de vis

Archief Jan de Beule

Ploegen is goed voor het hart en voor het land

Archief Jan de Beule

Wat drie denken te weten, dat bevestigen honderden

Archief Jan de Beule

Ik ben de baas in huis,

maar wat mijn vrouw zegt zal gebeuren

Archief Jan de Beule

Jeder Krämer trägt seine Kiepe selbst

Archief Jan de Beule

Een ongeluk komt nooit alleen

Archief Jan de Beule

Mint gij niet vrouw en wijn en zang

blijft gij een dwaas uw leven lang

Archief Jan de Beule

Latere uitgaven door het Sint-Maartensfonds

Januari - Louwmaand

Archief Rolf Waegeman

Februari - Sprokkelmaand

Archief Rolf Waegeman

Maart - Lentemaand

Archief Rolf Waegeman

April - Grasmaand

Archief Rolf Waegeman

Mei - Bloeimaand

Archief Rolf Waegeman

Juni - Zomermaand

Archief Rolf Waegeman

Juli - Hooimaand

Archief Rolf Waegeman

Augustus - Oogstmaand

Archief Rolf Waegeman

September - Herfstmaand

Archief Rolf Waegeman

Oktober - Wijnoogstmaand

Archief Rolf Waegeman

November - Jachtmaand

Archief Rolf Waegeman

December - Slachtmaand

Archief Rolf Waegeman